Kuadri analitik i qeverisjes vendore


Ky kuadĂ«r bazohet nĂ« metodologjinĂ« dhe strukturĂ«n e Barometrit tĂ« Qeverisjes Vendore (LGB) tĂ« adoptuar me zhvillimin e qeverisjes vendore nĂ« kontekstin e ShqipĂ«risĂ«. Modeli i Barometrit tĂ« Qeverisjes Vendore (LGB) pĂ«rfshin njĂ« sĂ«rĂ« treguesish tĂ« qeverisjes vendore qĂ« pĂ«rdoren nga grupet e ndryshme tĂ« interesit pĂ«r tĂ« vlerĂ«suar performancĂ«n e masave tĂ« ndĂ«rmarra nga qeveria nĂ« nivel vendor. Kjo metodĂ« thekson rritjen e ndĂ«rgjegjĂ«simit dhe dialogut konstruktiv rreth qeverisjes dhe paraqet njĂ« pasqyrĂ« anĂ«ve tĂ« forta dhe atyre tĂ« dobĂ«ta tĂ« qeverisjes. Kuadri analitik i bazuar te LGB siguron pĂ«rfaqĂ«simin e aktorĂ«ve si nga qeveria (stafi kryesor i qeverisjes vendore) edhe nga aktorĂ«t joqeveritarĂ« (qytetarĂ«t dhe OSHC-tĂ«). Ai pĂ«rqendrohet mĂ« shumĂ« nĂ« dimensionet “interaktive” tĂ« qeverisjes, me qĂ«llim qĂ« tĂ« ofrojĂ« njĂ« vlerĂ«sim tĂ« situatĂ«s pĂ«r secilĂ«n prej bashkive.

  1. Efektiviteti dhe Eficenca

Efektiviteti nĂ«nkupton kapacitetin pĂ«r koordinimin dhe planifikim e zhvillimit/financiar tĂ« administratĂ«s vendore pĂ«r t’iu pĂ«rgjigjur prioriteteve tĂ« qytetarĂ«ve nĂ« ofrimin e shĂ«rbimeve dhe zhvillimin ekonomik. Administrata vendore pĂ«rgatit dhe ofron shĂ«rbime cilĂ«sore pĂ«r qytetarĂ«t duke pĂ«rdorur nĂ« mĂ«nyrĂ«n mĂ« tĂ« mirĂ« burimet publike dhe natyrore qĂ« disponon me qĂ«llim pĂ«rmbushjen e objektivave tĂ« deklaruara tĂ« zhvillimit. Eficenca nĂ«nkupton pĂ«rdorimin me kosto efektive tĂ« burimeve tĂ« kufizuara njerĂ«zore dhe financiare, pa pasur humbje, vonesa apo keqpĂ«rdorim. Efektivitet do tĂ« thotĂ« se burimet e kufizuara kontribuojnĂ« maksimalisht nĂ« prioritetet dhe objektivat e zhvillimit tĂ« BashkisĂ«

Ky kriter përfshin disa nën-kritere të tilla si:

  • Vizioni dhe planifikimi I administratĂ«s vendore (nĂ«se kanĂ« kaluar pĂ«rmes njĂ« procesi gjithĂ«pĂ«rfshirĂ«s dhe me pjesĂ«marrje),
  • Menaxhimi financiar (planifikimi dhe menaxhimi I burimeve financiare vendore),
  • Vendimmarrja e informuar (e bazuar nĂ« informacione tĂ« besueshme dhe pĂ«rditĂ«suara),
  • Koordinimi dhe bashkĂ«punimi (ndĂ«rveprimi I bashkisĂ« me qeverinĂ« qendrore, donatorĂ«t dhe bashkitĂ« e tjera): dhe
  • Niveli I kĂ«naqĂ«sisĂ« me shĂ«rbimet publike (cilĂ«sia dhe aksesueshmĂ«ria e shĂ«rbimeve publike)

 

  1. Transparenca dhe Sundimi i Ligjit

Transparenca nënkupton që veprimet, vendimet, proceset vendimmarrëse të administratës vendore bëhen publike dhe të hapura për ekzaminim/pyetje nga njerëzit të cilët janë të prekur drejtpërdrejtë nga këto vendime. Transparenca është e lidhur me qasje të papenguar në informacione të besueshme dhe të dhëna në kohë reale mbi vendimet dhe performancën e administratës vendore. Sundimi i Ligjit përfaqëson termat e kontratës sociale sipas të cilës qytetarët bashkëjetojnë me njëri-tjetrin dhe drejtohen nga autoriteti publik. Sundimi i ligjit mbizotëron kur kushtet e kontratës sociale respektohen nga qytetarët dhe qeveria, ku këto kushte zbatohen ose nëpërmjet bashkëpunimit vullnetar ose përmes institucioneve dhe procedurave ligjore, dhe kur shkeljet e kushteve të kontratës dënohen.

Për plotësimin e këtij kuadri ky kriter është përfaqësuar nga nën-kriteret e mëposhtme:

  • Transparenca (nĂ«se performanca e ofrimit te shĂ«rbimeve publike dhe planifikimi dhe pĂ«rdorimi i burimeve janĂ« nĂ« dispozicion dhe tĂ« aksesueshme pĂ«r qytetarĂ«t);
  • Sundimi i Ligjit sa i takon Kuadrit Ligjor Institucional nĂ« nivel vendor (nĂ«se ekziston ose jo kuadri ligjor dhe nĂ«se ky i fundit Ă«shtĂ« efektiv); dhe
  • Korrupsioni (ekzistenca e politikave anti-korrupsion, niveli i perceptimit pĂ«r korrupsionin, niveli i eksperiencĂ«s me korrupsionin).

 

  1. Llogaridhënia

Llogaridhënia përcaktohet aftësia e bashkisë për të shpjeguar dhe raportuar veprimet e saj te qytetarët, këshilli bashkiak si dhe për të trajtuar ankesat e qytetarëve. Administrata vendore është në gjendje të shpjegojë dhe argumentojë dhe të japë llogari për vendimet/veprimet e saj (bazuar në objektiva të dakorduara paraprakisht) për komunitetin. Llogaridhënia ka të bëjë me idenë e dhënies së përgjigjeve në cilësi dhe kohë (përgjigjshmërisë).

Kriteri i llogaridhënies është i përbërë nga nën-kriteret e mëposhtme:

  • Mekanizmat e kontrollit (nĂ«se ka ose jo institucione tĂ« cilat kontrollojnĂ«, mbikqyrin dhe sanksionojnĂ« administratĂ«n vendore);
  • Komunikimi dhe Reagimi (nĂ«se ka mekanizma lehtĂ«suese pĂ«r parashtrimin e ankesave dhe ndarjen e mendimeve nga ana e qytetarĂ«ve dhe nĂ«se janĂ« efektive); dhe
  • PĂ«rgjigjshmĂ«ria e administratĂ«s vendore (niveli i reagimit tĂ« administratĂ«s vendore ndaj kĂ«rkesave dhe ankesave).

 

  1. Pjesëmarrja dhe Angazhimi i Qytetarëve

Pjesëmarrja aktive e të gjithë qytetarëve (përfshirja e grupeve të ndryshme të interesit) dhe shoqërisë civile në planifikimin e zhvillimit vendor me qëllim alokimin e duhur të burimeve në ndërhyrjet e administratës vendore. Kjo përfshin pjesëmarrjen aktive, gjithëpërfshirëse të lirë dhe kuptimplotë të burrave, grave dhe grupeve të tjera nga komuniteti në procesin e vendimmarrjes.

Kriteri i pjesëmarrjes dhe Angazhimit të Qytetarëve përfaqësohet nga nën-kriteret e mëposhtme:

  • Kuadri institucional (nĂ«se ekziston njĂ« kuadĂ«r institucional efektiv pĂ«r menaxhimin dhe sigurimin e pjesĂ«marrjes qytetare);
  • Vendimmarrja (pĂ«rfshirja e tĂ« gjithĂ« palĂ«ve tĂ« interesuara nĂ« procesin e vendimmarrjes);
  • PjesĂ«marrja qytetare (niveli i ndĂ«rveprimit me administratĂ«n vendore); dhe
  • Angazhimi qytetar (niveli i aktivizimit tĂ« qytetarĂ«ve, OSHC-ve dhe medias nĂ« çështjet kryesore tĂ« zhvillimit vendor).

Për secilin kriter, janë zhvilluar nën-kriteret përkatëse dhe secili këtyre të fundit përfaqësohet nga tregues të rëndësishëm (pyetje) që shërbejnë për të ndihmuar dhe analizuar kriterin mëmë.